
Odam anatomiyasi
Muallif: AIVITA
- Nashriyot
- AIVITA
- Yil
- 2026
Shifokorlar bahosi: Shifokorlar hali baho bermagan
Kitob haqida
Tibbiyot talabalari uchun AIVITA darsligi (1-kurs), rus va o‘zbek tillarida. Har bir bobda lotincha atamalar, klinik ahamiyat va o‘z-o‘zini tekshirish savollari.
Boblar
- 1-bob. Kirish: anatomiya fan sifatida, tana o‘qlari va tekisliklari, anatomik atamalar
Anatomiya nimani o‘rganadi, uning bo‘limlari va usullari, qisqacha tarixi (Gippokrat va Ibn Sinodan Vezaliy va Pirogovgacha), tananing tashkil topish darajalari, anatomik holat, tekisliklar va o‘qlar, yo‘nalish atamalari va harakatlar, tana sohalari, Terminologia Anatomica.
- 2-bob. Osteologiya — suyaklar haqidagi ta’limot: suyak tuzilishi, tana, bosh suyagi va qo‘l-oyoq skeleti
Suyaklarning kimyoviy tarkibi, to‘qima tuzilishi va tasnifi; tana skeleti (umurtqa pog‘onasi, qovurg‘alar, to‘sh suyagi), bosh suyagi (miya va yuz qismlari) va qo‘l-oyoq skeleti (kamar va erkin qismlar).
- 3-bob. Artrologiya — suyaklar birikmalari: bo‘g‘imlar va ularning harakatlari
Suyaklar birikmalari tasnifi (tolali, tog‘aysimon, sinostoz, bo‘g‘imlar), sinovial bo‘g‘im tuzilishi va yordamchi elementlari, bo‘g‘imlarning shakli va o‘qlari soni bo‘yicha tizimlanishi, tana va qo‘l-oyoqlarning asosiy bo‘g‘imlari.
- 4-bob. Miologiya — bosh, bo‘yin, tana va qo‘l-oyoq mushaklari
Skelet mushagining tuzilishi va yordamchi apparati; bosh (mimetik va chaynov), bo‘yin, ko‘krak, qorin, orqa, yuqori va pastki qo‘l mushaklari; jarrohlik, nevrologiya va travmatologiyadagi klinik ahamiyati.
- 5-bob. Hazm qilish tizimi
Bob og‘iz bo‘shlig‘idan to‘g‘ri ichakkacha bo‘lgan barcha hazm qilish tizimi a’zolari, shuningdek jigar, o‘t pufagi va me’da osti bezining tuzilishi va vazifalari haqida.
- 6-bob. Nafas olish tizimi
Nafas olish tizimining tuzilishi va vazifalari: burun bo‘shlig‘i va hiqildoqdan bronxlar daraxti, o‘pkalarning alveolalari va plevrаgacha; nafas olish mexanikasi va klinik asoslar.
- 7-bob. Siydik ajratish tizimi
Buyraklar, siydik yo‘llari, siydik pufagi va siydik chiqarish kanalining tuzilishi va vazifalari; nefron buyrakning tarkibiy-funksional birligi sifatida; siydik yo‘llari anatomiyasining klinik ahamiyati.
- 8-bob. Jinsiy tizim (erkak va ayol)
Erkak va ayol jinsiy tizimining tuzilishi: jinsiy bezlar, chiqarish yo‘llari, qo‘shimcha bezlar, tashqi a’zolar va oraliq soha. Urologiya, ginekologiya va akusherlik uchun anatomiyaning klinik ahamiyati.
- 9-bob. Ichki sekretsiya bezlari
Ichki sekretsiya bezlarining anatomiyasi: gipofiz, epifiz, qalqonsimon va qalqonsimon atrofi bezlari, buyrak usti bezlari, me’da osti bezining endokrin qismi va diffuz endokrin tizim.
- 10-bob. Yurak va qon tomirlari (angiologiya)
Yurak tuzilishi, uning bo‘lmalari, klapanlari, o‘tkazuvchanlik tizimi va o‘z tomirlari; qon tomirlarining tasnifi va devori; kichik va katta qon aylanish doiralari; aorta shoxlari va asosiy vena magistrallari.
- 11-bob. Limfa tizimi va immun a’zolari
Limfa kapillyarlari, tomirlari, kanallari va tugunlarining tuzilishi; markaziy (timus, qizil ilik) va periferik (taloq, bodomchalar, MALT) immun a’zolari; klinik ahamiyati.
- 12-bob. Markaziy nerv tizimi: orqa miya va bosh miya
Orqa miya, miya ustuni, miyacha, oraliq va oxirgi miyaning tuzilishi va vazifalari; o‘tkazuvchi yo‘llar, qorinchalar tizimi va MNT shikastlanishining klinik ahamiyati.
- 13-bob. Periferik nerv tizimi: bosh miya va orqa miya nervlari
31 juft orqa miya nervlari va ularning chigallari tuzilishi; 12 juft bosh miya nervlari — tarkibi, yo‘li va innervatsiya sohasi; dermatom, miotom va klinik ahamiyati.
- 14-bob. Vegetativ nerv tizimi
Vegetativ nerv tizimining tuzilishi va vazifalari: simpatik va parasimpatik bo‘limlar, ikki neyronli yoy, mediatorlar va retseptorlar, vegetativ splaynuslar, oliy regulyatsiya markazlari va klinik ahamiyati.
- 15-bob. Sezgi a’zolari: ko‘z, quloq, ta’m, hid bilish
Ko‘z olmasi va uning yordamchi apparati, tashqi, o‘rta va ichki quloq, ta’m va hid bilish retseptorlari tuzilishi, vazifalari hamda klinik ahamiyati.
- 16-bob. Teri va uning hosilalari
Terining tuzilishi (epidermis, derma, gipoderm), vazifalari, rangi va hosilalari: sochlar, tirnoqlar, ter, yog' va sut bezlari; regeneratsiya va klinik ahamiyati.
Mualliflar: AIVITA
Litsenziya: Muallif litsenziyasi (muallif ruxsati bilan)
Подготовлено AIVITA по общепризнанным медицинским знаниям, без пересказа чужих учебников. AIVITA tomonidan umume’tirof etilgan tibbiy bilimlar asosida tayyorlangan. Нашли ошибку — сообщите / Xato topsangiz — xabar bering.
ⓘ Ma’lumot shifokor maslahatini almashtirmaydi. Tashxis va davolashni faqat shifokor belgilaydi.