JSST: o‘limlarning qariyb to‘rtdan uch qismiga yuqumli bo‘lmagan kasalliklar sabab
Chop etilgan: · English · Русский
JSSTning yangi Global salomatlik baholariga ko‘ra, 2023-yilda o‘limlarning 74 foizi yurak kasalliklari, diabet, demensiya kabi yuqumli bo‘lmagan kasalliklar sababli bo‘lgan. Umr davomiyligi deyarli 2019-yil darajasiga qaytdi.

JSST 2026-yil 2-oktabrda 2000–2023-yillar uchun yangilangan Global salomatlik baholarini e’lon qildi. 2023-yilda dunyoda kutilayotgan o‘rtacha umr davomiyligi 73,3 yilni tashkil etdi — bu 2019-yildagi ko‘rsatkichga (73,4) juda yaqin. Sog‘lom umr davomiyligi 62,8 yilga yetdi, bu 2019-yil darajasidan 0,4 yil kam. JSST tiklanish notekis kechayotganini ta’kidlaydi.
Asosiy o‘zgarish o‘lim sabablarida kuzatilmoqda. 2000-yilda yuqumli bo‘lmagan kasalliklar o‘limlarning 58 foiziga sabab bo‘lgan bo‘lsa, 2023-yilda bu ko‘rsatkich 74 foizga yetdi; o‘limning o‘nta asosiy sababidan sakkiztasi aynan shu kasalliklardir. Yurak ishemik kasalligi taxminan 9,5 million kishining hayotiga zomin bo‘ldi. Demensiya 2000-yildagi 19-o‘rindan 5-o‘ringa ko‘tarildi, undan o‘lim holatlari esa shu davrda uch baravar oshdi. Diabetdan o‘lish xavfi 2000-yildan beri, ayniqsa Janubi-Sharqiy Osiyoda, sezilarli darajada ortgan. Hatto daromadi past mamlakatlarda ham 2023-yilda ilk bor yuqumli kasalliklar o‘limlarning yarmidan kamiga sabab bo‘ldi.
JSST ruhiy buzilishlar yukining ortib borayotganini ham qayd etadi: 2019–2023-yillarda yoshga ko‘ra standartlashtirilgan yo‘qotilgan sog‘lom umr yillari ko‘rsatkichi depressiya bo‘yicha taxminan 20 foizga, xavotir buzilishlari bo‘yicha esa qariyb 45 foizga oshgan. Ular birgalikda 2023-yilda taxminan 110 million yil sog‘lom umrni olib ketgan.
Manba: WHO (Всемирная организация здравоохранения) · Asl manbani o‘qish ↗
Yangilikni ulashing




